Έρευνα του BBC καταγράφει εκ νέου στοιχεία για επαναπροωθήσεις στον Έβρο με τη συνεργασία «μασκοφόρων» – Καμία έρευνα των ελληνικών αρχών – Συνεχιζόμενη άρνηση του Υπουργείου Ναυτίλιας και Νησιωτικής πολιτικής να εκκινήσει πειθαρχική διαδικασία για το ναυάγιο της Πύλου.

Έρευνα του BBC που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2026, καταγράφει νέα στοιχεία για επαναπροωθήσεις στον Έβρο. Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του βρετανικού δικτύου «Σύμφωνα με εκτεταμένα στοιχεία που αποκάλυψε το BBC, η αστυνομία στην Ελλάδα προσλαμβάνει μετανάστες για να απωθήσουν βίαια άλλους μετανάστες πίσω από τα χερσαία σύνορα με την Τουρκία. Έχουμε δει εσωτερικά έγγραφα της αστυνομίας στα οποία οι φρουροί περιγράφουν πώς η πρόσληψη των λεγόμενων μισθοφόρων διατάχθηκε και εποπτεύθηκε από ανώτερους αξιωματικούς. Τα ευρήματά μας αποκαλύπτουν καταγγελίες για βιαιοπραγίες, με μάρτυρες να αναφέρουν ότι μετανάστες έχουν ξεγυμνώσει, ληστευθεί, ξυλοκοπηθεί και ακόμη και κακοποιηθεί σεξουαλικά. Έχει υποστηριχθεί ότι μισθοφόροι απασχολούνται ανεπίσημα στα σύνορα τουλάχιστον από το 2020».

Σύμφωνα με αστυνομική πηγή, που επικαλείται το ρεπορτάζ «Δεν υπάρχει στρατιώτης, αστυνομικός ή υπάλληλος της Frontex (υπηρεσία συνόρων της ΕΕ) που υπηρετεί εδώ στον Έβρο και να μην γνωρίζει ότι πραγματοποιούνται απωθήσεις».

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός δήλωσε «εντελώς ανενημέρωτος» για τις συγκεκριμένες καταγγελίες, ενώ μέχρι και σήμερα δεν είναι γνωστή η εκκίνηση οιασδήποτε έρευνας από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές σχετικά με τα αναφερόμενα. 

Αναφορές για τη χρήση μασκοφόρων πολιτών τρίτων χωρών στο πλαίσιο επαναπροωθήσεων στην περιοχή του Έβρου έχουν καταγραφεί πολλαπλώς τα τελευταία χρόνια, μεταξύ άλλων σε έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης (CPT, 2023, παρ. 155) και τον Μηχανισμό Καταγραφής Περιστατικών Άτυπων Αναγκαστικών Επιστροφών (Ετήσια Έκθεση 2024) υπό την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Σημειώνεται επίσης ότι μέχρι και σήμερα καμία αποτελεσματική έρευνα δεν έχει λάβει χώρα σε συνέχεια καταγγελιών για επαναπροωθήσεις από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές στην Ελλάδα.

Όπως υπογράμμισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στην εμβληματική Απόφαση A.R.E. κατά Ελλάδας, την οποία υποστήριξε το ΕΣΠ ενώπιον του Δικαστηρίου: «[…] σχετικά με την ποινική διαδικασία […], το Δικαστήριο επισημαίνει ότι προκύπτει σαφέστατα από τον φάκελο, και ιδίως από τα στοιχεία που προσκομίζει η ίδια η Κυβέρνηση, ότι όλες οι υποθέσεις στις οποίες οι αρμόδιοι Εισαγγελείς είχαν κινήσει ποινική διαδικασία τέθηκαν στο αρχείο […] η κατάσταση αυτή είναι ικανή να εγείρει σοβαρές αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματικότητα της ποινικής οδού την οποία επικαλείται η Κυβέρνηση».   

Την ίδια στιγμή, τη συνεχιζόμενη άρνηση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να εκκινήσει την, προβλεπόμενη από το νόμο, πειθαρχική διαδικασία σε ό,τι αφορά το πολύνεκρο Ναυάγιο της Πύλου, 15 μήνες από την ολοκλήρωση της αυτεπάγγελτης έρευνας του Συνηγόρου του Πολίτη, για πράξεις και παραλείψεις ανώτερων και ανώτατων στελεχών του Λιμενικού Σώματος, υπογραμμίζει με ανακοίνωση της η Ανεξάρτητη Αρχή. Υπενθυμίζεται ότι σε συνέχεια μήνυσης κατά του Λιμενικού, που άσκησαν οι επιζώντες του ναυαγίου ενώπιον του Ναυτοδικείου Πειραιά, οι οποίοι εκπροσωπούνται νομικά από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ αυτών και το ΕΣΠ, έχουν ασκηθεί ποινικές διώξεις σε βαθμό κακουργήματος κατά ανώτατων στελεχών της ηγεσίας ου Λιμενικού, συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού του σώματος κατά το χρόνο του ναυαγίου και του αρχηγού του σώματος κατά το χρόνο άσκησης της ποινικής δίωξης.  Παρά ταύτα καμία πειθαρχική διαδικασία δεν έχει εκκινήσει.

Συστηματικές ανακλήσεις καθεστώτος εκθέτουν περισσότερους από 1000 πρόσφυγες από τη Συρία -μέσα σε μόνο ένα μήνα-, σε καθεστώς ακραίας επισφάλειας, χωρίς χαρτιά και πρόσβαση σε δικαιώματα. 

Σε συνέχεια της προαναγγελίας στο ελληνικό Κοινοβούλιο της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για την ανάκληση του ήδη χορηγηθέντος καθεστώτος ασύλου σε περισσότερες από 1000 υποθέσεις αναγνωρισμένων προσφύγων έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του  2026, η Υπηρεσία Ασύλου προχώρησε, κατά το διάστημα από 1 Μαρτίου 2026 έως και 9 Απριλίου 2026, στην ανάκληση 1.203 προσφυγικών καθεστώτων πολιτών Συρίας, που είχαν ήδη αναγνωριστεί ως πρόσφυγες από τις ελληνικές αρχές. Η ανωτέρω εξέλιξη είναι ιδιαίτερα ανησυχητική λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση στη χώρα καταγωγής τους παραμένει εύθραυστη.

 Όπως τονίζει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες οι πρόσφυγες από τη Συρία «δεν θα πρέπει να αναγκάζονται να επιστρέψουν […] Η κατάσταση της ασφάλειας στο εσωτερικό της Συρίας παραμένει ασταθής σε ορισμένες περιοχές και [ε]ξακολουθούν να υπάρχουν τεράστιες προκλήσεις σε μια χώρα που έχει καταστραφεί από 14 χρόνια πολέμου».

Σε κάθε περίπτωση η συστηματική ανάκληση από την Υπηρεσία Ασύλου του καθεστώτος ασύλου σε πρόσφυγες από τη Συρία έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την επίσημη ενημέρωση της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ερώτημα του ΕΣΠ, σύμφωνα με την οποία «όσον αφορά τις επιστροφές με προορισμό την Συρία σας γνωρίζουμε ότι την τρέχουσα χρονική περίοδο δεν πραγματοποιείται οποιαδήποτε αναγκαστική επιστροφή στη Συρία» λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα αυτή και «έως ότου η ασφάλεια, το κράτος δικαίου και η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκεί βελτιωθούν σημαντικά, ώστε να επιτρέπουν την ασφαλή και αξιοπρεπή επιστροφή εκείνων που έχει κριθεί ότι δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας».

Συνεπώς το άμεσο αποτέλεσμα της πρακτικής της Υπηρεσίας Ασύλου είναι να αφήνει χιλιάδες πρόσφυγες από τη Συρία σε παρατεταμένη κατάσταση ασάφειας (limbo), χωρίς χαρτιά και χωρίς πρόσβαση σε δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της νόμιμης εργασίας, υγείας κτλ.  

Nέα Έκθεση: Ποινικοποιήθηκε η δράση τουλάχιστον 110 ατόμων στην ΕΕ για την βοήθεια τους σε μετανάστες το 2025.

Σε νέα έκθεση, στην οποία συμμετέχει το ΕΣΠ, καταγράφεται ένα μοτίβο ποινικοποίησης της ανθρωπιστικής δράσης στην Ευρώπη συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Η δράση των ατόμων αυτών ποινικοποιήθηκε επειδή προσπάθησαν να διασώσουν ανθρώπους, που βρίσκονταν σε κίνδυνο στη θάλασσα ή σε παραμεθόριες περιοχές στα σύνορα, επειδή συμμετείχαν σε δράσεις πολιτικής ακτιβισμού, παρείχαν νομική βοήθεια ή πληροφορίες, ή προσέφεραν τροφή, νερό και/ή καταφύγιο σε μετανάστες. Τα περισσότερα άτομα βρίσκονταν στην Ελλάδα (50), την Πολωνία (20), την Ιταλία (19) και τη Γαλλία (14).  

• Διαβάστε περισσότερα – ολόκληρη η έκθεση ΕΔΩ
• Διαβάστε επίσης Εφημερίδα των Συντακτών «Στην Ελλάδα απαγορεύεται η αλληλεγγύη»

Παιδιά που μετακινούνται – Επισκόπηση κατάστασης (Ιανουάριος-Μάρτιος 2026)

Στο νέο τεύχος της επισκόπησης της κατάστασης των παιδιών που μετακινούνται,  που δημοσιεύεται σε συνεργασία του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και του Save the Children International, καταγράφονται οι σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά πρόσφυγες και αναδεικνύεται ότι τα παιδιά πρόσφυγες, που φτάνουν στην Ελλάδα, δεν βιώνουν μόνο επικίνδυνα ταξίδια, αλλά έρχονται αντιμέτωπα και με συστήματα που συχνά αδυνατούν να τους προσφέρουν την απαραίτητη προστασία.

Διαβάστε περισσότερα

Νέο PODCAST του ΕΣΠ: Όταν οι πρόσφυγες πέφτουν θύματα trafficking

Στο τελευταίο podcast του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες συζητάμε για την εμπορία ανθρώπων (trafficking), την νομική προστασία των θυμάτων και όλη την διαδικασία από την ψυχοκοινωνική υποστήριξη τους μέχρι την σημασία των διερμηνέων για την κατάλληλη επικοινωνία μεταξύ θυμάτων-επαγγελματιών.

Ακούστε το podcast