Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο – διευρυμένοι περιορισμοί και απουσία εγγυήσεων.
Η εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το άσυλο συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από σοβαρές ελλείψεις στις διαδικαστικές εγγυήσεις, διευρυμένη εφαρμογή της διαδικασίας συνόρων και εφαρμογή περιορισμού της ελευθερίας, την ίδια στιγμή που η πρόσβαση στο άσυλο παραμένει ζητούμενο. Μεταξύ άλλων:
- Καταγράφονται καθυστερήσεις στις διαδικασίες screening με αποτέλεσμα την παρατεταμένη παραμονή σε καθεστώς de facto κράτησης στα κέντρα υποδοχής.
- Το μητρώο για τη δωρεάν νομική καθοδήγηση δεν είναι ακόμη λειτουργικό εξαιτίας της επιμονής του Υπουργείου να προβλέπει επιπλέον αμοιβή για τον δικηγόρο, εφόσον πολίτης τρίτης χώρας, που έλαβε νομική καθοδήγηση, επιστρέψει οικειοθελώς στη χώρα του – την εκ νέου αρνητική της γνώμη κατέθεσε η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας.
- Δεν έχει εκδοθεί η απαιτούμενη από την εθνική νομοθεσία ΚΥΑ για τη διαδικασία προσδιορισμού ηλικίας, με αποτέλεσμα να συνεχίζει να εφαρμόζεται η προηγούμενη ΚΥΑ, η οποία δεν συμβαδίζει με τις εγγυήσεις του Συμφώνου και ενέχει κίνδυνο για τα ασυνόδευτα ανήλικα.
- Σε αιτούντες που υπάγονται στη διαδικασία συνόρων επιβάλλονται διευρυμένοι περιορισμοί διαμονής, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις ισοδυναμούν με μέτρα κράτησης. Π.χ. απαγόρευση εξόδου βάσει προφορικών οδηγιών στο ΚΥΤ Φυλακίου, δυνατότητα εξόδου περί τις 3 ώρες την ημέρα στην ΚΕΔ ΚΩ και στο ΚΥΤ Διαβατών, δυνατότητα εξόδου περίπου 6 ώρες σε ΚΕΔ Λέσβου και ΚΥΤ Μαλακάσας.
- Συνεχίζει να μην λειτουργεί η πλατφόρμα για την πρόσβαση στο άσυλο, με αποτέλεσμα, όσοι δεν ταυτοποιούνται από τις Αρχές, κατά την άφιξη, να μην μπορούν να καταθέσουν αίτημα ασύλου. Αιτούντες άσυλο, συμπεριλαμβανομένων οικογενειών με παιδιά, που παρουσιάστηκαν στο ΚΥΤ Μαλακάσας για να ζητήσουν άσυλο, συνελήφθησαν από την αστυνομία και σχηματίστηκε εις βάρος τους ποινική δικογραφία για «παράνομη διαμονή».
Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης: Δεν είναι επαρκή τα μέτρα των ελληνικών αρχών για την αντιμετώπιση της συστηματικής πρακτικής επαναπροωθήσεων (pushbacks)
Στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης εξέτασε την εκτέλεση της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στην υπόθεση A.R.E. κατά Ελλάδας, η οποία αφορά την άτυπη αναγκαστική επιστροφή (επαναπροώθηση/pushback) αιτούσας άσυλο προς την Τουρκία. Την υπόθεση είχε υποστηρίξει ενώπιον του ΕΔΔΑ το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) τον Ιούνιο 2024 και τον Ιανουάριο του 2025 εκδόθηκε η εμβληματική απόφαση A.R.E. κατά Ελλάδας, όπου το Δικαστήριο για πρώτη φορά αναγνώρισε την συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων των Ελληνικών αρχών.
Η Επιτροπή Υπουργών διαπιστώνει ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τις ελληνικές αρχές μετά την έκδοση της απόφασης «δεν φαίνονται ακόμη επαρκή για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της ‘συστηματικής πρακτικής επαναπροωθήσεων’ που διαπίστωσε το Δικαστήριο», ενώ επισήμανε τις «σοβαρές ανησυχίες [που] εξακολουθούν να διατυπώνονται σχετικά [με τις επαναπροωθήσεις] από μεγάλο αριθμό διαφορετικών πηγών».
Επιπλέον, στην ίδια συνεδρίαση, η Επιτροπή Υπουργών συνέχισε την παρακολούθηση των ομάδων υποθέσεων, που αφορούν τις συνθήκες υποδοχής αιτούντων άσυλο, τη διασφάλιση αποτελεσματικού ένδικου μέσου και τις συνθήκες κράτησης αιτούντων άσυλο και μεταναστών.
Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή Υπουργών κάλεσε τις αρχές να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες τους για τη βελτίωση των συνθηκών υποδοχής, να παρέχουν στοιχεία για τις πρακτικές επιπτώσεις της νομοθεσίας για την εφαρμογή του Συμφώνου σε ό,τι αφορά τις συνθήκες υποδοχής και στατιστικά στοιχεία από την εφαρμογή του νέου ένδικου βοηθήματος για τις συνθήκες υποδοχής. Επιπλέον, η Επιτροπή Υπουργών κάλεσε τις αρχές να λάβουν γενικά μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης και να παρέχουν επικαιροποιημένα στοιχεία σχετικά με την κράτηση σε Α.Τ. και τη διάρκεια της. Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα των συνθηκών κράτησης και υποδοχής παραμένουν υπό τον έλεγχο της επιτροπής Υπουργών περισσότερο από 15 χρόνια (από το 2011), χωρίς μέχρι σήμερα η ελληνικές αρχές να έχουν επιδείξει την απαιτούμενη συμμόρφωση για να ολοκληρωθεί η παρακολούθηση της εκτέλεσης των σχετικών υποθέσεων.
- ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ
- Το Υπόμνημα που κατέθεσε το ΕΣΠ ενώπιον της Επιτροπής Υπουργών για τις συνθήκες υποδοχής/κράτησης και το κοινό υπόμνημα EΣΠ/ the ΑΙRE Center για το ένδικο βοήθημα για τις συνθήκες υποδοχής
2η Στρογγυλή Τράπεζα για Δικαστικούς Λειτουργούς Διοικητικής Κατεύθυνσης: «Το Σύμφωνο της Ε.Ε. για τη Μετανάστευση και το Άσυλο υπό το πρίσμα της δικαστικής προστασίας ευάλωτων προσώπων σε μετακίνηση»
Για δεύτερη χρονιά το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και η Ένωση Διοικητικών Δικαστών, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ – Γραφείο Θεσσαλονίκης (Ελλάδα), συνδιοργάνωσαν στην Αθήνα διήμερη στρογγυλή τράπεζα για δικαστικούς λειτουργούς, με επίκεντρο την προστασία των ευάλωτων προσώπων σε μετακίνηση. Η διήμερη συνάντηση, με θέμα «Το Σύμφωνο της Ε.Ε. για τη Μετανάστευση και το Άσυλο υπό το πρίσμα της δικαστικής προστασίας ευάλωτων προσώπων σε μετακίνηση», έδωσε χώρο για ανταλλαγή γνώσης και ουσιαστικό διάλογο σχετικά με τις αλλαγές, που εισάγει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο και τις προκλήσεις, που ανακύπτουν για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις εγγυήσεις προστασίας για τα ευάλωτα πρόσωπα, στις διαδικασίες στα σύνορα, στην κράτηση και τις επιστροφές, στην υποδοχή και ταυτοποίηση, καθώς και στα ζητήματα που αναμένεται να προκύψουν κατά την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Περισσότερα εδώ
Συνήγορος του Πολίτη: Ακατάλληλοι οι προσωρινοί χώροι φιλοξενίας που λειτουργούν στην Κρήτη – ανάγκη για τη δημιουργία δομής με προδιαγραφές αξιοπρεπούς διαμονής
Την ανάγκη δημιουργίας μόνιμων δομών με αξιοπρεπείς συνθήκες για τους αλλοδαπούς που φτάνουν παράτυπα στην Κρήτη, επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη μετά από αυτοψία του στους χώρους κράτησης-προσωρινής διαμονής στην Αγιά Χανίων και στον λιμένα Ηρακλείου, στις 22 και 23 Ιουλίου 2026. Οι εγκαταλελειμμένες αποθήκες στα Χανιά και τα παλιά γραφεία στο Ηράκλειο, που διατέθηκαν εκτάκτως και προσωρινά, είναι χώροι ακατάλληλοι που επιβαρύνουν την κατάσταση, τονίζει ο Συνήγορος και προσθέτει ότι οι προβληματικές υποδομές δημιουργούν προβλήματα στους αλλοδαπούς αλλά και στις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, που καλούνται να διαχειριστούν τις σταθερές πλέον μαζικές αφίξεις στα παράλια της Κρήτης.
Συνεχίζονται οι διαμαρτυρίες για τη λειτουργία του κέντρου κράτησης στη Σιντική Σερρών
Συνεχίζονται οι διαμαρτυρίες για τη συνεχιζόμενη λειτουργία της λεγόμενης «Ειδικής Εγκατάστασης Κράτησης» στη Σιντική Σερρών τόσο από τους ίδιους τους κρατούμενους όσο και από τα συλλογικά όργανα των αστυνομικών υπαλλήλων. Όπως καταγράφει ρεπορτάζ του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων, οι συνθήκες είναι τόσο απελπιστικές που ορισμένοι σκέφτονται την αυτοκτονία. Υπενθυμίζεται ότι ο Συνήγορος του Πολίτη, σε συνέχεια αυτοψίας στη Δομή, υπογραμμίζει στην ετήσια έκθεση του «η Δομή Σιντικής και η Ε.Ε.Κ. δεν μπορούν να θεωρηθούν κατάλληλες εγκαταστάσεις για διαμονή, τουλάχιστον όχι πέραν ολίγων ημερών. Ο Συνήγορος ζήτησε εκ νέου να εξεταστεί άμεσα η μεταφορά του πληθυσμού των διαμενόντων και των κρατούμενων σε άλλες εγκαταστάσεις».
Υπό έλεγχο οι διατάξεις για το Μητρώο των ΜΚΟ και οι τροποποιήσεις του Φεβρουαρίου του 2026 που ανοίγουν το δρόμο στην ποινικοποίηση της ανθρωπιστικής δράσης
Αντισυνταγματική ως προς βασικές της διατάξεις έκρινε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) την Υπουργική Απόφαση για τη λειτουργία του Μητρώου ΜΚΟ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, αποστέλλοντας ταυτόχρονα προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο της ΕΕ σχετικά με τη συμβατότητα των ρυθμίσεων του ελληνικού νόμου με την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Την ίδια στιγμή η Επιτροπή της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης σε επείγουσα γνωμοδότηση (urgent Opinion), που εκδόθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου, υπογράμμισε ότι ορισμένες απαιτήσεις εγγραφής υπερβαίνουν το αναγκαίο σε μια δημοκρατική κοινωνία. Εξέφρασε επίσης ανησυχίες σχετικά με την επιβολή αυστηρότερων ποινικών κυρώσεων που συνδέονται με τη συμμετοχή σε ΜΚΟ και συνέστησε ρητές εξαιρέσεις από την ποινική ευθύνη για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας για τη διάσωση ζωών και της βασικής φροντίδας.
