Νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν την παράνομη «συστηματική πρακτική» επαναπροωθήσεων (pushbacks) στα ελληνικά σύνορα – Εκθέσεις του Frontex «καίνε» εκ νέου τις ελληνικές αρχές, αλλά ο εθνικός μηχανισμός δηλώνει αναρμόδιος
Δύο πρόσφατα δημοσιεύματα (News 24/7 και ΤΑ ΝΕΑ) φέρνουν στο φως επίσημες Αναφορές Σοβαρών Περιστατικών (SIR) του Frontex, οι οποίες τεκμηριώνουν εκ νέου την κατάλυση του Κράτους Δικαίου στα σύνορα της χώρας. Οι αναφορές αυτές προστίθενται σε ένα σημαντικό αριθμό στοιχείων και συνεισφέρουν σε επιπλέον θεσμική τεκμηρίωση. Οι καταγγελίες καταγράφονται σε επίσημα έγγραφα του Frontex, εκθέτοντας ανεπανόρθωτα τις ελληνικές αρχές, επιβεβαιώνουν τη συστηματική πρακτική παράνομων επιστροφών, που στρέφονται ακόμα και κατά ευάλωτων ομάδων, όπως γυναίκες και παιδιά και καταγράφουν, μεταξύ άλλων, τη δράση μασκοφόρων και τη χρήση «παραστρατιωτικών» ομάδων εντός ελληνικής επικράτειας, σε ένα κλίμα πλήρους ατιμωρησίας.
Εφετείο στο Παρίσι άνοιξε έρευνα σε βάρος του πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Συνοριοφυλακής (FRONTEX), Φαμπρίς Λεζερί, για κατηγορίες που σχετίζονται με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Έχουν προηγηθεί καταγγελίες για κακομεταχείρηση μεταναστών στα ευρωπαϊκά σύνορα και ενθάρρυνση των στελεχών του Οργανισμού να βοηθούν τις αρχές της Ελλάδας να αναχαιτίζουν σκάφη μεταναστών κατά παράβαση του Δικαίου της Ένωσης.
Η λογοδοσία για περιστατικά επαναπροωθήσεων στην Ελλάδα παραμένει ζητούμενο. Στις 29 Ιανουαρίου 2026, το ΕΣΠ αιτήθηκε επίσημα τη διερεύνηση της εμπλοκής συγκεκριμένων, συγχρηματοδοτούμενων από την Ε.Ε., σκαφών του Λιμενικού Σώματος σε παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων στα σύνορα της χώρας, στηριζόμενο σε παρόμοια SIR του Frontex. Στις 13 Μαρτίου 2026, ο Υπεύθυνος Προστασίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου απάντησε αρνητικά στο αίτημα διερεύνησης, επικαλούμενος περιορισμένη αρμοδιότητα και την ανάγκη υποβολής των καταγγελιών από τα ίδια τα θιγόμενα πρόσωπα. Με αυτή την ερμηνεία, ο εθνικός μηχανισμός ουσιαστικά αρνείται να διερευνήσει υποθέσεις που βασίζονται σε επίσημες αναφορές διεθνών οργανισμών (όπως τα SIR του Frontex), εάν δεν συνοδεύονται από ατομική καταγγελία του θύματος, πρακτική η οποία παρεμποδίζει τη λογοδοσία σε σχετικές υποθέσεις.
Ένα χρόνο μετά την Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) A.R.E. κατά Ελλάδας, με την οποία το ΕΔΔΑ αναγνώρισε τη «συστηματική πρακτική» επαναπροωθήσεων στα ελληνικά σύνορα και καταδίκασε τις Ελληνικές Αρχές για την επαναπροώθηση πρόσφυγα, οι Αναφορές υπογραμμίζουν τη συνεχιζόμενη μη συμμόρφωση των Ελληνικών Αρχών με την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την ίδια Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η στοχοποίηση και ποινικοποίηση υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που τεκμηριώνουν επαναπροωθήσεις και παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η περίπτωση του Τόμι Όλσεν, ιδρυτή της Aegean Boat Report είναι η πιο πρόσφατη. «Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει έχουν απαγγελθεί ως άμεση αντίποινα για τη δράση του υπέρ της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των μεταναστών, των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο. Η δίωξή του φαίνεται να εντάσσεται στο πλαίσιο της μακροχρόνιας και καλά τεκμηριωμένης καταστολής εναντίον όσων ασκούν τέτοια δραστηριότητα στην Ελλάδα και στα σύνορα της ΕΕ. Η υπόθεση εναντίον του πρέπει να αποσυρθεί», τονίζει σε δήλωση της η Ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τους Υπερασπιστές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Προαναγγελία ανακλήσεων καθεστώτος προστασίας κατά παράβαση βασικών εγγυήσεων
Την ανάκληση του καθεστώτος προστασίας για περισσότερους από 100 δικαιούχους διεθνούς προστασίας (αναγνωρισμένους πρόσφυγες) προανήγγειλε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026, σε μια δήλωση που γεννά σοβαρά ερωτηματικά για τα κριτήρια, που εφαρμόζουν οι αρμόδιες Υπηρεσίες και το κατά πόσο τηρούνται οι βασικές εγγυήσεις, που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία. Μεταξύ των προσφύγων που ανακλήθηκε το καθεστώτος τους, ο πρόεδρος της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας, το οποίο είχε χορηγηθεί, με Απόφαση Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών, λόγω της στοχοποίησης του από τις αρχές της χώρας καταγωγής και του πραγματικού κινδύνου δίωξης σε αυτής. Μεταξύ άλλων 60 καθηγητές Πανεπιστημίου και ο Δήμος Αθηναίων με ψήφισμα του ζητούν τη μη ανάκληση του χορηγηθέντος καθεστώτος. Το ΕΣΠ υποστηρίζει νομικά την υπόθεση αυτή.
Από τον Παγκόσμιο Νότο στην Ευρώπη: η κλιματική αλλαγή ήδη εκτοπίζει ανθρώπους
Νέα έρευνα του WWF Ελλάς και του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) αποκαλύπτει ότι η κλιματική αλλαγή και τα διαρκώς εντεινόμενα και καταστροφικότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, ήδη εκτοπίζουν ανθρώπους, οι οποίοι αναγκάζονται να μετακινηθούν προς ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και προς την Ελλάδα. Η έρευνα καταρρίπτει την αντίληψη ότι οι «κλιματικοί μετανάστες» αποτελούν ένα μελλοντικό σενάριο. Αντίθετα, δείχνει ότι πολλοί έχουν ήδη φτάσει στην Ευρώπη, αναζητώντας ασφαλέστερες συνθήκες διαβίωσης. Συνδέοντας τις προσωπικές μαρτυρίες με επαληθεύσιμα κλιματικά γεγονότα, η μελέτη υπογραμμίζει ότι ο κλιματικός εκτοπισμός είναι ήδη μια πραγματικότητα.
Διαβάστε την μελέτη, όπως δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό “Ocean and Society (Cogitatio Press) εδώ
Στατιστικά στοιχεία για το άσυλο, την υποδοχή και τη διοικητική κράτηση.
Στοιχεία για το σύστημα ασύλου και υποδοχής και την επιβολή μέτρων διοικητικής κράτησης το έτος 2025, κατατέθηκαν πρόσφατα στη Βουλή σε συνέχεια κοινοβουλευτικού ελέγχου. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων, που αναζητούν άσυλο στην Ελλάδα, αναγνωρίζονται ως πρόσφυγες/δικαιούχοι διεθνούς προστασίας και ταυτόχρονα τεκμηριώνουν χρόνιες και δομικές ελλείψεις και δυσλειτουργίες του συστήματος υποδοχής και τη συστηματική επιβολή του μέτρου κράτησης. Τα στοιχεία είναι διαθέσιμα εδώ: άσυλο, υποδοχή, κράτηση και ανάλυση των στοιχείων από την Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο.
