PRESS RELEASE
Αθήνα 16 Ιουνίου 2026
Αποφυλακίστηκε τις προηγούμενες ημέρες από Σωφρονιστικό Κατάστημα, μετά από 6 μήνες αυθαίρετης κράτησης, λόγω καταδίκης για παράνομη διαμονή, Αφγανός αιτών άσυλο, σε υπόθεση που επιτυχώς υποστήριξε το ΕΣΠ.
Ο ίδιος είχε καταθέσει αίτημα ασύλου, η εξέταση του οποίου εκκρεμούσε στον α’ βαθμό. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία είχε δικαίωμα νόμιμης παραμονής στη χώρα μέχρι την εξέταση τη αίτησης του. Παρά ταύτα, τον Δεκέμβριο του 2025 χωρίς να ληφθεί υπόψη η ιδιότητά του ως αιτούντα άσυλο, εσφαλμένως συνελήφθη στην Αθήνα και σχηματίστηκε δικογραφία για «διαμονή χωρίς της νόμιμες διατυπώσεις» (παράνομη διαμονή) βάσει των διατάξεων που εισήχθησαν με τον ν. 5226/2025 και παραπέμφθηκε στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο με τη διαδικασία του αυτοφώρου.
Δικάστηκε χωρίς νομική συνδρομή και χωρίς να μπορεί αποτελεσματικά να ασκήσει το δικαίωμα υπεράσπισης. Εκ νέου, δεν ελήφθη υπόψη η ιδιότητά του ως αιτούντα άσυλο και εσφαλμένως καταδικάστηκε για το αδίκημα της «διαμονής χωρίς της νόμιμες διατυπώσεις» σε ποινή φυλάκισης 2 ετών και χρηματική ποινή 5,000 ευρώ υπό τον όρο της εκούσιας αναχώρησης και οδηγήθηκε προς έκτιση της επιβληθείσας ποινής στη φυλακή.
Σημειώνεται ότι, όπως προαναφέρθηκε, οι αιτούντες άσυλο είναι πρόσωπα, που σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, έχουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στη χώρα καθόσον χρόνο εξετάζεται η αίτηση τους και συνεπώς στην περίπτωσή του ουδέποτε θα έπρεπε να έχει σχηματιστεί δικογραφία για παράνομη διαμονή, κατά μείζονα λόγο να καταδικαστεί από ποινικό δικαστήριο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο ν. 5226/2025 εφαρμόζεται εις βάρος αιτούντων άσυλο. Το Δεκέμβριο του 2025 το ΕΣΠ υποστήριξε και άλλη υπόθεση αιτούντος άσυλο, εις βάρος του οποίου είχε ασκηθεί ποινική δίωξη για «παράνομή διαμονή», τον οποίο το ΕΣΠ εκπροσώπησε ενώπιον του Δικαστηρίου και αθωώθηκε – βλ. ΕΣΠ, Athens’ Court acquits asylum seeker, survivor of the Pylos shipwreck, who was accused of illegal residence under the provisions of the new law of the Ministry of Migration and Asylum., 18-12-2025
Πρόκειται για τις διατάξεις της νομοθεσίας που προωθήθηκαν υπό το σχήμα «επιστροφή ή φυλακή». Η παρούσα υπόθεση -όπως και η προηγούμενη- υπογραμμίζει τον κίνδυνο οι διατάξεις του ν. 5226/2025 περί «παράνομης διαμονής» να εφαρμοστούν εις βάρος αιτούντων άσυλο και προσώπων, που έχουν επιδιώξει τη νομιμοποίηση της παραμονής τους στη χώρα, αποκλειστικά και μόνο εξαιτίας παρατυπιών των ακολουθούμενων διοικητικών διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της μη λήψης υπόψη της εκκρεμούσας αίτησης ασύλου.
Στην πράξη δε, η δυνατότητα των προσώπων αυτών να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να αντικρούσουν την κατηγορία απαιτεί τη συλλογή πολλαπλών εγγράφων και υποβολή αιτημάτων σε διαφορετικές διοικητικές υπηρεσίες καθώς και την εξήγηση, ενώπιον του Δικαστηρίου, μιας σύνθετης διοικητικής διαδικασίας, το οποίο δεν είναι αναμενόμενο ότι είναι σε θέση να πράξουν χωρίς νομική συνδρομή.
Υπενθυμίζεται ότι ο νέος νόμος του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου (ν. 5226/2025) έχει επικριθεί πολλαπλώς από το σύνολο των φορέων προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, καθότι, μεταξύ άλλων, εισάγει νέα ποινικά αδικήματα (διατάξεις για την ποινικοποίηση της ‘'staying without legal formalities,' etc.)) σε ευθεία αντίθεση με το διεθνές και ενωσιακό Δίκαιο και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας. Οι διατάξεις αυτές ενέχουν τον κίνδυνο άνθρωποι να βρεθούν να εκτίουν ποινές φυλάκισης στις ήδη υπερπλήρεις ελληνικές φυλακές, σε περιπτώσεις που, μέχρι προ την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, δεν θεωρούταν καν ποινικό αδίκημα και χωρίς να έχουν τηρηθεί προηγουμένως βασικές δικονομικές εγγυήσεις, όπως το δικαίωμα στη νομική συνδρομή. Οδηγούν δε, όπως επιβεβαιώνουν και οι προαναφερθείσες υποθέσεις, σε περαιτέρω επιβάρυνση των Δικαστηρίων και των εμπλεκόμενων υπηρεσιών της Διοίκησης, για υποθέσεις που ποτέ δεν θα έπρεπε να έχουν οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης.
